نمونه سوالات درس انقلاب اسلامی وریشه های آن
فصل اول :
1- عوامل انقلاب را فقط نام ببرید ؟
· نارضایتی عمیق از وضع موجود
· ظهور و گسترش ایدئولوژی های جدید جایگزین
· گسترش روحیه انقلابی
· رهبری و نهاد های بسیج گر
2- عناصر ( ویژگی های ) انقلاب را نام ببرید ؟
· شرکت توده ها ( مردمی بودن )
· وجود عنصر خشونت
· تغییر ساختار های اجتماعی – سیاسی جامعه
3- اصطلاح رفرم را شرح دهید ؟
به تغییرات تدریجی و جزئی که از سوی حاکمان ( زمامداران ) به صورت قانونی و مسالمت آمیز انجام پذیرد گفته می شود .
4- این تعریف مربوط به کدام شخص می باشد ؟
وی دوست مادام العمر شاه بود و محمدرضا به هیچ کس به اندازه او اعتماد نداشت .
اسدا... علم
5- منحنی جی ( J ) اثر چه کسی است ؟
جیمز دیویس
6- بر اساس نظریه چالمرز جانسون انقلاب چند عامل دارد . نام ببرید ؟
· از بین رفتن تعادل ( رکود قدرت )
· ناسازگاری نخبگان حکومتی
· عوامل شتاب
7- علل چهارگانه در بحث چرایی وقوع انقلاب را نام ببرید ؟
· نارضایتی عمیق از شرایط حاکم
· پذیرش و گسترش ایدئولوژی اسلامی
· گسترش روحیه انقلابی
· نقش آفرینی رهبری و نهاد های بسیج گر
فصل دوم :
8- قاجار ها از چه چیز برای تداوم حکومت خود استفاده می کردند و نقش مذهب در زمان حکومت قاجار ها چه بود ؟
قاجار ها از اختلافات اجتماعی برای تداوم حکومت خود نهایت استفاده را می بردند و حتی در تشدید آن می کوشیدند . در این میان آنچه ایرانیان را به هم پیوند می داد ، دین اسلام و فرهنگ دیرپای ایرانی بود در واقع مذهب مهمترین عامل انسجام ملی به شمار می آمد .
9- اولین قیام همگانی علیه استعمار خارجی و سلطنت قاجاری کدام بود و رهبریت آن به عهده چه گروهی بود ؟
قیام تنباکو - روحانیت
10- مبنای حمایت علما از مشروطه چه بود ؟
مبارزه با ظلم و تقویت دولت و جامعه ایران به عنوان تنها دولت شیعی بود .
11- تفاوت مشروطه مورد نظر علما با مشروطه سکولار غربی چه بود ؟
علما معتقد بودند که کارکرد قانونگذاری باید به مسایلی محدود شود که در شریعت برای آنها حکمی وجود ندارد .
12- مهمترین منتقد مشروطه چه کسی بود و وی از دیدگاه علما خواهان چه چیزی بود ؟
شیخ فضل ا... نوری – وی خواهان تطبیق قوانین مشروطه با اسلام شد و با پافشاری او اصل دوم متمم قانون اساسی مبنی بر « نظارت پنج نفر از مجتهدان برجسته بر قوانین مجلس » به تصویب رسید .
13- ضعف های روشنفکران دوران مشروطه را مختصر توضیح دهید ؟
· از ضعف های عمده روشنفکران این دوره برخورد غیر نقادانه با فرهنگ و تمدن غربی و سپس تقلید از آن است .
· ضعف دیگر جریان روشنفکری در این دوره ، بی اعتنایی به سنتها و روح مذهبی جامعه ایرانی است که یکی از عوامل اصلی بی اعتنایی مردم به این جریان به شمار می آید .
· ضعف دیگر روشنفکران این عصر اعتماد بیش از اندازه به دولت های غربی و نادیده گرفتن رویه استعماری تمدن غرب بود
فصل سوم :
14- رضا خان به کمک چه کسانی به سلطنت رسید ؟
در مجلس چهارم ، فراکسیون تجدد که از روشنفکران تحصیل کرده غرب تشکیل می شد ، عمده ترین گروه طرفدار رضاخان بود و سرانجام رضاخان به کمک اینان به سلطنت رسید .
15- اقدامات سیاسی و فرهنگی دولت رضا شاه را بنویسید ؟
· استبداد و خشونت
· ستیز با مذهب و نهاد های مذهبی
· باستانگرایی ناسیونالیستی و سیاست یکپارچه سازی قومی و فرهنگی
16- چه کسی و با چه جمله ای آبروی انتخابات رضا شاه را برد ؟
آیت ا... مدرس – « آن رای که من به خودم داده ام ، کجا رفته است »
17- بطور کلی عملکرد دولت رضا خان چگونه بود ؟
به طور کلی دولت رضاخان سرسختانه به نابودی گروهها و نهاد ها و شخصیت های مستقل از حکومت همت گماشت و به هیچ اندیشه و نهاد مستقلی اجازه ظهور نداد . دولتمردان را به افرادی مطیع و متملق تبدیل کرد که تنها هنر آنها اطاعت محض بود و همین امر دولت او را از مردان کارآمد محروم کرد و موجب تصمیمات نابخردانه ای شد که زمینه سقوط او را فراهم آورد .
18- رضا شاه با حمله به مذهب چه اهدافی را دنبال می کرد ؟
دو هدف اساسی را دنبال می کرد :
· اول نابودی تشیع و مراسم مذهبی محرم و عاشورا
· دوم نابودی هر گونه نهاد اجتماعی و مجرای همبستگی و ارتباط عمومی مستقل از دولت
19- مهمترین اقدام ضد مذهبی رضا خان چه بود ؟
قانون منع حجاب که به وحشیانه ترین وضع به اجرا درآمد مهمترین اقدام ضد مذهبی رضاخان تلقی می شود .
فصل چهارم :
20- در مورد ملی شدن صنعت نفت به سوالات زیر پاسخ دهید ؟
الف ) مهمترین مانع و سمت او
ب ) رهبر طرفداران و حزل حامی او
· رزم آرا – نخست وزیر
· آیت ا... کاشانی به کمک فدائیان اسلام
21- اقدامات انگلیس برای مقابله با ملی شدن نفت در ایران چه بود ؟
· انها ایران را تهدید به حمله نظامی کردند .
· طرح دعاوی حقوقی در شورای امنیت و دادگاه لاهه و نیز تحریم اقتصادی راههای دیگری بود که انگلیسی ها در مقابله با ملی شدن نفت در پیش گرفتند .
22- انقلاب سفید توسط چه کسی صورت گرفت و هدف آن چه بود ؟
شاه – هدف شاه جلب حمایت امریکا ، خلع سلاح مخالفان داخلی و کوشش برای مشروعیت بخشی به رژیم بود .
23- لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی توسط چه کسی مطرح شد و مفاد آن چه بود ؟
دولت علم – در این لایحه واژه اسلام از شرایط انتخاب شوندگان و انتخاب کنندگان حذف شده بود و منتخبان نیز به جای اینکه مراسم تحلیف را با سوگند به قرآن به جای آورند ، از این پس با سوگند به کتاب آسمانی این کار را انجام می دادند .
24- چهار اصل از اصول انقلاب شاه و ملت را نام ببرید ؟
· اصلاحات ارضی
· اصلاح قانون انتخابات
· اعطای حق رای و وکالت مجلس به زنان
· عرضه سهام انحصارات دولتی به مردم برای تامین منابع مالی اصلاحات ارضی
· سهیم شدن کارگران در سود کارخانه ها و فروش سهام به آنان
· ایجاد سپاه دانش از طریق فرستادن دیپلمه های وظیفه برای مبارزه با بی سوادی
25- پیام های قیام 15 خرداد را مختصرا َ بنویسید ؟
· اولین پیامد این قیام آن بود که مخالفان را به کلی از دولت پهلوی ناامید کرد .
· از سوی دیگر ، این سرکوب ، مخالفان جوان و پرشور رژیم را از شیوه های سنتی مبارزه نومید کرد و به مبارزه مسلحانه تشویق نمود .
· پیامد دیگر قیام 15 خرداد انتقال رهبری مبارزه سیاسی به روحانیت و خاصه شخص امام خمینی بود .
· همچنین این قیام بقایای مشروعیت رژیم را از بین برد و پایگاه اجتماعی آن را بیش از پیش متزلزل کرد .
26- مهمترین کار سیاسی شاه در سال 53 چه بود ؟
به لحاظ سیاسی ، مهمترین کاری که رژیم در این سال ها انجام داد ، تشکیل حزب رستاخیز بود
فصل پنجم :
27- دکترین دوستونی نیکسون چه بود ؟
ایران ستون نظامی و عربستان ستون اقتصادی ژاندارمی امریکا در منطقه را تشکیل می دادند .
28- مهمترین ضعف ارتش بزرگ و مدرن دولت پهلوی چه بود ؟
مهمترین ضعف ارتش بزرگ و مدرن دولت پهلوی وابستگی آن به شخص محمدرضا شاه بود .
29- ساواک با کمک چه سازمان هایی به وجود آمد و اولین رئیس آن چه کسی بود و به چه نامی مشهور بود ؟
با کمک سازمان جاسوسی آمریکا (سیا ) ، انگلیس و اسرائیل ( موساد ) تاسیس شد . شاه از همان ابتدا تیمور بختیار را که به خشونت مشهور بود به ریاست آن منصوب کرد .
30- هدف اصلی حزب رستاخیز چه بود ؟
به واقع هدف حزب تبدیل نظام پهلوی به دولت فراگیر حزبی بود تا بین دولت و مردم نوعی پیوند ایجاد کند و نظام را از نبود مشروعیت مردمی رهایی بخشد .
31- موجبات قرارداد 1312 را بنویسید ؟
قرارداد 1312 را امضا کرد که به موجب آن در کنار افزایش سی سال به مدت قرارداد دارسی و افزایش اندک سهم ایران از درآمد نفت .
32- عوامل اصلی استبداد در ایران را در سال های قبل از انقلاب نام ببرید ؟
یکی از عوامل اصلی استبداد در ایران جنبه فراطبقاتی و فرا اجتماعی دولت ها و از دیگر سو ناوابستگی آنها از نظر مالی و سیاسی به جامعه مدنی و نیروهای اجتماعی است .
33- 2 نکته بارز ایدئولوژی ناسیونالیسم شاهنشاهی را بنویسید ؟
· تاکیدی که بر سلطنت و شخص شاه – به عنوان موجودی مقدس – می شد
· تحقیر ارزشها و نهاد های مذهب جامعه
34- اوج ظهور ایدئولوژی ناسیونالیسم شاهنشاهی و بروز رسمی آن را بنویسید ؟
اوج ظهور این ناسیونالیسم را می توان در جشن های دوهزار و پانصد ساله شاهنشاهی ایران مشاهده کرد . آخرین بروز رسمی ایدئولوژی شاهنشاهی تغییر تقویم ایران از هجری شمسی به شاهنشاهی بود .
35- نظریه روستو در رابطه با رسیدن به توسعه را بنویسید . در ایران به چه نتیجه ای رسیدند ؟
وی معتقد بود برای رسیدن به توسعه باید ساختار سنتی جامعه را دگرگون کرد . در ایران به این تنیجه رسیدد که ساختار شیوه تولید و مالکیت کشاورزی روستایی ایران باید متحول شود .
36- بحران ها و آسیب های دولت پهلوی را بنویسید ؟
· مهمترین بحران دولت پهلوی ، بحران مشروعیت بود .
· مشکل دیگر دولت پهلوی ، بحران مشارکت سیاسی بود .
· مشکل دیگر رژیم نبود مطبوعات مستقل بود .
· دیگر نکته آنکه ، دولت پهلوی بیش از حد به شخص شاه وابسته بود و همین امر رژیم را در بحرانها ناتوان می کرد .
فصل ششم :
37- چرا مارکسیسم در ایران از مقبولیت برخوردار نشد ؟
· اولین عامل ، ماهیت ضد مذهبی این ایدئولوژی بود .
· دومین دلیل عدم محبوبیت این ایدئولوژی وابستگی آن به شوروی است .
38- نام سه سازمان مارکسیست و چپ گرا را قبل از انقلاب ذکر کنید ؟
· حزب توده
· سازمان چریک های فدائی خلق
· سازمان مجاهدین خلق ایران
39- جریان مشروطه خواهی به چه دلایلی نمی توانست رهبری مبارزات انقلابی را در اختیار بگیرد ؟
· این جریان فاقد ایدئولوژی جایگزین بود .
· این جریان فاقد رهبری متحد و انسجام گروهی بود .
· سومین علت ضعف این جریان فقدان پایگاه اجتماعی گسترده و ناتوانی در بسیج توده های مردمی است .
40- اعضاء نهضت آزادی را چه کسانی تشکیل می دادند ؟ نام یکی از بنیان گذاران آن را بنویسید ؟
در واقع اعضای نهضت آزادی را جناح مذهبی جبهه ملی تشکیل می دادند – آیت ا...طالقانی ، مهندس بازرگان و دکتر یدا... سحالی از بنیان گذاران آن محسوب می شدند .
41- مهمترین ویژگی نهضت آزادی را بنویسید ؟
مهمترین ویژگی نهضت آزادی تاکید اعضای آن بر اسلام و به طور کلی جلوه مذهبی رهبران آن بود .
42- محور گفتمان دکتر شریعتی چه بود ؟
محور گفتمان شریعتی بازگشت به خویشتن یا همان تشیع انقلابی بود .
43- به لحاظ سیاسی در دهه 1340 قدرتمند ترین جریان مخالف رژیم کدام گروه بود و عوامل قدرت آنان را نام ببرید ؟
روحانیون:
· نفوذ اجتماعی
· انسجام و سازماندهی
· رهبری امام خمینی
فصل هفتم :
44- سه محور اصلی اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) را بنویسید ؟
· نفی سلطنت
· نقد مشروطیت
· نظریه حکومت اسلامی و ولایت فقیه
45- دو مورد از اصول اساسی اندیشه امام خمینی (ره) را بنویسید ؟
· عدم مشروعیت سلطنت به دلیل عدم اتکا به رای مردم و مخالفت با احکام اسلام
· عدم امکان اصلاح نظام سلطنتی حتی در شکل مشروطه
· جامعیت دین و پیوند نا گسستنی دین و سیاست
· وجوب تلاش برای ایجاد حکومت اسلامی
· حق فقها در اعمال ولایت سیاسی در عصر غیبت
· حق مردم در تعیین نوع نظام و حاکمان سیاسی و نظارت بر مسئولین
46- مهمترین روش های مبارزه سیاسی امام خمینی (ره) را نام ببرید ؟
· مردمی کردن مبارزه سیاسی
· مذهبی کردن مبارزه
· پرهیز از مشی مسلحانه
· حفظ اتحاد و انسجام
فصل هشتم :
47- وظیفه دولت موقت از نظر امام خمینی (ره) را بنویسید ؟
انجام مقدمات رفراندوم تغییر رژیم سیاسی ، برگزاری مجلس موسسان و همچنین انجام انتخابات مجلس شورای ملی بود .
48- پرچم دار اصلی مائوئیسم و استالینیسم بعد از انقلاب در ایران کدام سازمان بود ؟
سازمان پیکار پرچمدار اصلی مائوئیسم و استالینیسم بعد از انقلاب بود .
49- چه وقایعی سبب شد تا گفتگوی تمدن ها امری آرمانی و دست نیافتنی به شماررود ؟
وقوع حادثه 11 سپتامبر و بدنبال آن حمله نظامی امریکا به افغانستان و عراق نشان می داد که گفتگوی تمدنها امری آرمانی است و یا دست کم در شرایط حاضر نمی توان به توفیقات سریع آن امیدوار بود .
50- پیام امام خمینی (ره) در سال 1367 به گورباچوف چه بود ؟
از این پس کمونیسم را باید در موزه های تاریخ سیاسی جهان جستجو کرد .
51- اهدف اساسی تجاوز آمریکا و انگلستان به عراق چه بود ؟
· تسلط بر منابع نفتی
· محدود کردن اصول گرایی اسلامی
· حل مسدله فلسطین ( تسهیل روند صلح با اسرائیل )
فصل نهم :
52- در زمان جنگ مردم بلوک شرق برای جلوگیری از حمله غرب کدام پیمان را امضاء کردند ؟
جواب: پیمان ورشو
53- آمریکا پس از انقلاب برای حفظ کردن منافع خود در ایران به چه اقداماتی دست زد ؟ ( دو مورد )
· محاصره اقتصادی
· حمله نظامی نافرجام طبس
· طراحی کودتای نوژه
· تحریک عراق به آغاز جنگ وهمراهی این کشور در طول جنگ علیه ایران
· در نهایت سیاست مهار ایران
54- تحت تاثیر انقلاب اسلامی در لبنان چه جنبش هایی رشد یا تاسیس شدند ؟
جنبش های شیعی :
· امل
· امل اسلامی
· حزب ا...
گروه سنی :
· جنبش توحید اسلامی
55- اوج رادیکالیسم در مصر چه بود و توسط کدام سازمان ؟
اوج این رادیکالیسم ، ترور انورسادات در اکتبر 1981 توسط سازمان الجهاد تحت رهبری عبدالسلام فرج بود .
فصل دهم :
56- کارآمدی را تعریف کنید ؟
موفقیت در راه تحقق اهداف با توجه به امکانات و موانع
57- مهمترین و استراتژیک ترین بخش اقتصادی کشور کدام است ؟
بخش کشاورزی از مهمترین و استراتژیک ترین بخش های اقتصادی کشور است .
58- عوامل دخیل در قضاوت منفی افراد نسبت به وضع موجود در ایران را بنویسید ؟ ( دو مورد )
1- تغییر الگوی مصرف جامعه و بهتر شدن نسبی سطح زندگی مردم ، به خصوص از دهه دوم انقلاب به بعد ، که به تدریج باعث افزایش سطح انتظارات آنان از زندگی شده است .
2- ترویج و حاکمیت فرهنگ نادرست اجتماعی در جامعه در سال های اخیر ، به صورتی که افراد رفع تمام مشکلات را تنها از حکومت و دولت – آن هم در کوتاه مدت – انتظار دارند .
3- فضا سازی و فعالیت گسترده تبلیغاتی مخالفان داخلی و خارجی نظام در سیاه نمایی وضع موجود و بزرگ نمایی مشکلات
4- افزایش سطح توقعات و مطالبات جمعیت روستایی کشور تحت تاثیر رسانه ها و برنامه های تلویزیونی و بالا رفتن سطح معلومات و ارتباطات فراگیر آنان با شهر ها .
فصل یازدهم :
59- کار ویژه رهبری و ساختار ها را در انقلاب بنویسید ؟
تحریک نارضایتی ها ، بیان و گسترش ایدئولوژی های جدید جایگزین ، برانگیختن روحیه انقلابی ، بسیج و به صحنه آوردن توده ها ، تنظیم استراتژی و تاکتیک های حرکت انقلابی ، تلاش در جهت ایجاد سامان سیاسی جدید ، و برنامه ریزی برای رساندن انقلاب به اهدافش .
60- در روسیه سوسیالیست های انقلابی ( منشویک ها و کادتها ) در مورد نظام سوسیالیستی چه کردند ؟
آنها نوع نظام سیاسی را به انتخابات مجلس موسسان – که باید پس از پایان جنگ برگزار شود – موکول می کردند .
61- آرمان بلشویک ها را در روسیه بنویسید و آنرا توضیح دهید؟
آرمان بلشویک ها نیز که در اکتبر 1917 قدرت را در دست گرفتند ، بلشویسم بود ، یعنی انیشه مارکس که لنین در آن تجدید نظر کرده بود مارکسیسم – لنیسم .
62- در مورد بحث گسترش روحیه انقلابی به چه مطالبی باید توجه نمود ؟
· وجود یا عدم وجود روحیه انقلابی
· میزان جمعیتی که دارای این روحیه است
· شدت و عمق روحیه
63- در انقلاب نیکاراگوئه نقش آفرینی رهبری را بنویسید ؟
· نقش جبهه ساندنیستی و گروههای متحد آن از جمله کشیشان
· نقش دانیل ارتگا به عنوان رهبر
فصل دوازدهم :
64- روز نهم ماه ترمیدور چه روزی بود ؟
روزی بود که روبسپیر و یارانش سرنگون شدند .
65- علل ایجاد حرکت دوری ( ترمیدور ) را در انقلاب ها بنویسید ؟
یکی تمایل رهبران و مردم به حرکتی از آرمان گرایی به سوی واقع گرایی ، و دیگری احساس نرسیدن به اهداف بلند مدت اعلام شده .
66- ترمیدور را در انقلاب روسیه بنویسید ؟
دیکتاتوری استالین و تضاد او با تروتسکی ، با سیاست اقتصادی نوین در یال 1921 میلادی را می توان به عنوان ترمیدور انقلاب روسیه به شمار آورد .
67- عدم وقوع ترمیدور در انقلاب اسلامی منوط به چیست ؟
عدم وقوع ترمیدور در انقلاب اسلامی منوط به تحقق « آرمان ها » ، حفظ « دستاورد ها » و نیز رفع « آسیب ها و آفت های انقلاب » است .
68- مهمترین مبانی فکری دموکراسی را نام ببرید ؟ ( چهار مورد )
· اصالت رضایت عامه
· برابری مدنی
· خودمختاری فرد
· تفکیک قوا
· قدرتمندی جامعه مدنی
· قانون و قانون گرایی
· مدارا
· شهروندی
· مشروعیت مردمی
· حقوق بشر
69- تعدادی از جریاناتی که ایرانیان را بیشتر به وابستگی شاه به امریکا آگاه ساخت را بنویسید ؟
اعطای مصونیت دیپلماتیک به مستشاران نظامی امریکایی ، روابط گرم و همکاری با رژیم صهیونیستی ، تبدیل ایران به ژاندارم امریکا در منطقه و نیز مداخلات نظامی شاه به نفع امریکا در کشور های مختلف .
70- تعریف کمیته بین المللی از جهانی شدن را بنویسید ؟
در هم آمیزی اقتصاد ، حامعه شناسی ، سیاست ، فرهنگ و رفتار ها از طریق نفی مرزها و پیوستگی های ملی و اقدامات دولتی .
71- نظریه فوکویاما ( آغازگر بوچی ) را بنویسید ؟
با شکست کمونیسم و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ، سلطه امریکا بر جهان بلامنازع خواهد بود و اندیشه لیبرالیسم بر دیگر ایدئولوژی ها پیروز خواهد شد .
72- به نظر فوکویاما در زمان پایان تاریخ آخرین شکل حکومت بشر کدام است ؟
دموکراسی ممکن است آخر ین شکل حکومت باشد